Vanaf 1 januari 2026 verdwijnt de huidige pensioenbonus en maakt deze plaats voor een nieuw bonus-malus-systeem.
Het doel van de hervorming: langer werken aanmoedigen en tegelijk vroeger stoppen met werken ontmoedigen, via een financieel belonings- of sanctiemechanisme.
De maatregel past binnen de pensioenhervorming die de federale regering voorbereidt, en komt er in het kader van een bredere modernisering van het Belgische pensioenstelsel.
Hoewel de details nog in parlementaire bespreking zijn, is de richting duidelijk: wie langer blijft werken, krijgt een bonus; wie vroeger stopt, riskeert een vermindering van zijn pensioenbedrag.
Waarom verdwijnt de huidige pensioenbonus?
De pensioenbonus — een extra premie voor wie na de wettelijke pensioenleeftijd blijft werken — werd in 2014 afgeschaft en later in beperkte vorm opnieuw ingevoerd.
In de praktijk bleek het systeem:
- te weinig transparant,
- administratief complex,
- en onvoldoende motiverend om effectief langer te blijven werken.
Met het nieuwe bonus-malus-systeem wil de overheid de pensioenbeslissing meer “neutraal en voorspelbaar” maken, gebaseerd op de werkelijke loopbaanduur in plaats van enkel de leeftijd.
Hoe werkt het nieuwe systeem?
Vanaf 1 januari 2026 zal de berekening van het pensioen rekening houden met bonus- of maluspercentages, afhankelijk van wanneer iemand effectief met pensioen gaat in verhouding tot de wettelijke pensioenleeftijd.
De basisprincipes:
Bonus
- Wie langer blijft werken dan de wettelijke pensioenleeftijd, krijgt een verhoging van het wettelijk pensioen.
- De bonus stijgt naarmate iemand langer blijft werken.
- Voorwaarden: minstens 35 loopbaanjaren én gemiddeld 156 effectieve werkdagen per jaar.
- De bonus kan oplopen tot enkele procenten per bijkomend jaar (indicatief: 2% tegen 2030, 4% tegen 2040, 5% na 2040).
Malus
- Wie vroeger met pensioen gaat zonder voldoende loopbaanjaren, krijgt een vermindering van het pensioenbedrag.
- De reductie wordt berekend op basis van ontbrekende jaren of dagen.
- Doel: een financieel evenwicht creëren tussen wie langer en wie korter werkt.
Neutrale zone
- Wie op de wettelijke pensioenleeftijd stopt (66 jaar in 2026, 67 jaar vanaf 2030) krijgt geen bonus of malus.
Belangrijk:
De exacte percentages en berekeningswijze moeten nog vastgelegd worden via koninklijk besluit.
De Federale Pensioendienst zal tegen midden 2025 simulaties aanbieden op mypension.be, zodat werknemers hun persoonlijke impact kunnen berekenen.
Wat betekent dit voor werknemers?
Voor werknemers verandert vooral de strategische keuze rond het pensioenmoment.
- Langer werken loont. Elk extra jaar kan een merkbare verhoging van het pensioen opleveren.
- Vroeger stoppen kost. Wie zonder voldoende loopbaanjaren vertrekt, zal een lagere maandelijkse uitkering ontvangen.
- Simulaties worden cruciaal. Werknemers kunnen via de Federale Pensioendienst (FOD Sociale Zekerheid) simuleren hoe bonus of malus hun pensioen beïnvloeden.
- Bewustmaking stijgt. De hervorming wil mensen aanzetten om actiever na te denken over hun loopbaan en pensioenplanning.
Voorbeeld:
Iemand met 38 loopbaanjaren die één jaar langer werkt dan de wettelijke pensioenleeftijd, zou een pensioenbonus van ongeveer 2% krijgen.
Wie drie jaar vroeger stopt met 33 loopbaanjaren, zou een malus van 3 à 5% kunnen oplopen (indicatief, onder voorbehoud van finale regelgeving).
Wat betekent dit voor werkgevers?
Voor werkgevers is het nieuwe systeem meer dan een pensioenhervorming — het is een loopbaan- en retentievraagstuk.
Loopbaanplanning
Werknemers zullen vaker advies vragen over hun pensioenleeftijd. Bedrijven doen er goed aan om dit bespreekbaar te maken via infosessies of individuele begeleiding.
Ervaringsbeleid
Het nieuwe systeem creëert kansen om ervaren werknemers langer aan boord te houden.
Door aangepaste werkvormen (flexibele uren, deeltijdse eindeloopbaan, mentorschap) kunnen bedrijven inspelen op de bonusregeling.
Communicatie en HR-beleid
Transparante communicatie over pensioenkeuzes en financiële gevolgen helpt misverstanden te vermijden.
HR kan hier een brugfunctie vervullen tussen beleid, werknemer en sociaal secretariaat.
Context: wettelijke pensioenleeftijd blijft stijgen
De wettelijke pensioenleeftijd blijft 66 jaar in 2026 en stijgt naar 67 jaar in 2030.
De effectieve pensioenleeftijd in België ligt vandaag nog steeds rond 62 jaar, wat aangeeft dat de uitdaging groot blijft.
Met het bonus-malus-systeem hoopt de regering het gemiddeld aantal gewerkte jaren te verhogen en het pensioenstelsel financieel duurzamer te maken.
Tot slot
De overgang van de pensioenbonus naar een bonus-malus-systeem markeert een van de grootste pensioenhervormingen van het komende decennium.
Ze moet langer werken aantrekkelijker maken en tegelijk de financiële duurzaamheid van het systeem versterken.
De exacte parameters zijn nog afhankelijk van het federale begrotingsakkoord en uitvoeringsbesluiten, maar het is duidelijk dat 2026 een sleutelmoment wordt voor het Belgische pensioenbeleid.
