Afgestudeerd en klaar voor je eerste job?
Dan begint misschien wel een van de moeilijkste keuzes na je studies: waar start je je carrière?
Voor veel starters voelt die eerste job vooral als een beginpunt. Een kans om ervaring op te doen, voor het eerst een volwaardig loon te verdienen en te ontdekken hoe het professionele leven eruitziet.
Maar je eerste job is belangrijker dan ze op dat moment misschien lijkt.
Niet omdat je eerste werkgever je volledige carrière bepaalt. Mensen veranderen vandaag van functie, werkgever en soms zelfs volledig van sector.
Wel omdat je eerste professionele jaren mee bepalen welke ervaring je opbouwt, welke vaardigheden je ontwikkelt en welke mogelijkheden je daarna krijgt.
En net daarom loont het om die eerste stap bewust te zetten.
De arbeidsmarkt voor starters is aan het veranderen
De afgelopen jaren ging het op de arbeidsmarkt voortdurend over de war for talent. Bedrijven hadden moeite om vacatures ingevuld te krijgen en kandidaten konden vaak uit verschillende opportuniteiten kiezen.
Die situatie is stilaan aan het veranderen.
In de twaalf maanden tot en met juli 2026 werden 245.062 vacatures rechtstreeks bij VDAB gemeld. Dat zijn er 13% minder dan in dezelfde periode een jaar eerder. VDAB spreekt zelf over een verdere verzwakking van de arbeidsmarkt.
Toch moeten starters daar niet meteen pessimistisch van worden.
Uit het meest recente schoolverlatersrapport van VDAB blijkt dat bijna 71.000 jongeren die in 2024 de school verlieten werden opgevolgd. Eén jaar later was slechts 7% van hen nog als werkzoekende ingeschreven. Tien jaar geleden was dat ongeveer 12%.
De Vlaamse arbeidsmarkt blijft dus kansen bieden aan jongeren. Alleen is de context veranderd.
Wanneer er minder vacatures zijn, krijgen werkgevers opnieuw meer keuze. En wanneer werkgevers meer keuze hebben, kan relevante ervaring opnieuw zwaarder doorwegen.
Dat maakt de eerste werkervaring van starters extra belangrijk.
Maar hoe krijg je ervaring als iedereen ervaring vraagt?
Het is waarschijnlijk een van de bekendste frustraties bij jonge werkzoekenden.
Je zoekt een eerste job, maar zelfs bij juniorfuncties zie je regelmatig:
“Eerste relevante ervaring is een pluspunt.”
Of erger:
“We zoeken iemand met twee à drie jaar ervaring.”
Hoe moet je die ervaring opbouwen als niemand je eerst de kans geeft?
Voor werkgevers is ervaring vooral een manier om onzekerheid te verkleinen.
Bij iemand met enkele jaren werkervaring kan een recruiter al veel afleiden uit het cv. Heeft die persoon klantencontact gehad? Zelfstandig projecten opgevolgd? Met deadlines gewerkt? Verantwoordelijkheid gekregen? Hoe ontwikkelde de functie zich?
Bij een starter is die informatie nog veel beperkter. Daarom worden andere signalen belangrijk.
Denk aan:
- stages;
- studentenjobs;
- vrijwilligerswerk;
- een eindwerk of relevant schoolproject;
- engagement in een studentenvereniging;
- internationale ervaringen;
- sport of verenigingsleven;
- eigen projecten of ondernemerschap.
Je studentenjob in een supermarkt lijkt misschien niet relevant voor een commerciële kantoorfunctie. Maar misschien heb je er wel geleerd omgaan met klanten, verantwoordelijkheid opnemen, onder tijdsdruk werken en samenwerken met verschillende collega’s.
Je hebt als starter misschien nog geen lange carrière. Je hebt meestal wel al ervaringen die iets vertellen over hoe je werkt.
De kunst is om die ook zo te leren presenteren.
Waarom je eerste job zo snel verschil kan maken
Stel dat twee studenten met ongeveer hetzelfde diploma op hetzelfde moment afstuderen.
De eerste start in een organisatie waar hij goede begeleiding krijgt. Hij mag klantencontact opnemen, werkt mee aan projecten, leert nieuwe systemen kennen en krijgt na enkele maanden steeds meer verantwoordelijkheid.
De tweede start in een functie waarin het takenpakket erg beperkt blijft. Er is weinig feedback, weinig begeleiding en nauwelijks ruimte om nieuwe zaken te leren.
Na drie maanden zal het verschil tussen beide kandidaten beperkt zijn. Na twee of drie jaar kan dat verschil veel groter worden.
De eerste kandidaat heeft ondertussen concrete projecten uitgevoerd, problemen opgelost, fouten gemaakt en eruit geleerd, verschillende stakeholders leren kennen en misschien zelfs al nieuwe collega’s begeleid.
Wanneer beide kandidaten daarna opnieuw solliciteren, vertrekken ze niet langer vanaf hetzelfde punt.
Dat is precies waarom je bij het kiezen van je eerste job beter verder kijkt dan alleen de functietitel.
Twee jobs met dezelfde titel kunnen een compleet andere impact hebben op je verdere carrière.
Kijk niet alleen naar je eerste job. Kijk ook naar je tweede.
Een eenvoudige manier om een startersfunctie te beoordelen, is door jezelf even twee jaar verder te plaatsen.
Stel dat je deze job aanneemt. Wat kun je over twee jaar op je cv zetten? Welke vaardigheden heb je geleerd? Welke verantwoordelijkheden heb je gekregen? Met welke klanten, collega’s of stakeholders heb je gewerkt? Welke systemen of tools beheers je? Welke problemen heb je leren oplossen?
En misschien nog belangrijker:
voor welke functies zou een werkgever of recruiter je daarna interessant vinden?
Dat betekent niet dat je nu al je volledige carrière moet plannen.
Maar een goede eerste job geeft je idealiter meer mogelijkheden, niet minder.
Je bouwt als het ware carrièrekapitaal op: kennis, vaardigheden, ervaring, een netwerk en professionele geloofwaardigheid die je bij iedere volgende stap opnieuw kunt inzetten.
De beste eerste job heeft niet noodzakelijk het hoogste loon
Loon is belangrijk. Starters hoeven zich ook niet te laten overtuigen dat ze jarenlang onderbetaald moeten werken omdat ze “blij mogen zijn dat ze ervaring kunnen opdoen”.
Een correcte verloning hoort bij een goede werkgever. Maar wanneer je twee interessante aanbiedingen vergelijkt, is het verstandig om verder te kijken dan alleen het brutoloon.
Stel dat bedrijf A je €200 bruto per maand meer aanbiedt.
Bij bedrijf B krijg je daarentegen een sterke manager, regelmatige feedback, opleidingen en de mogelijkheid om na een jaar zelfstandig projecten op te nemen.
Welke aanbieding is dan het meest interessant?
- Op korte termijn lijkt het antwoord misschien bedrijf A.
- Op langere termijn kan bedrijf B veel waardevoller blijken.
Zeker tijdens je eerste professionele jaren kan je leercurve bijzonder steil zijn. Je leert niet alleen de inhoud van een functie, maar ook communiceren met collega’s en klanten, prioriteiten stellen, omgaan met feedback, verantwoordelijkheid nemen en functioneren binnen een organisatie.
Daarom is een interessante vraag tijdens een sollicitatiegesprek:
“Wat kan iemand die hier start na twee jaar wat hij of zij vandaag nog niet kan?”
Het antwoord zegt vaak veel over de werkelijke groeimogelijkheden binnen een organisatie.
Je eerste manager kan belangrijker zijn dan je denkt
Bij een eerste job kijk je vanzelfsprekend naar het bedrijf en de functie. Maar kijk minstens even goed naar de persoon voor wie je gaat werken. Je eerste leidinggevende speelt namelijk een grote rol in hoe snel je professioneel groeit.
- Krijg je duidelijke verwachtingen?
- Is er tijd voor feedback?
- Worden fouten gebruikt om je iets te leren?
- Krijg je geleidelijk meer autonomie?
- Mag je vragen stellen?
- Word je betrokken bij zaken die buiten je oorspronkelijke takenpakket vallen?
- Een sterke leidinggevende leert je veel meer dan alleen hoe je een bepaalde functie uitvoert.
Die persoon helpt je ook begrijpen hoe je professioneel communiceert, beslissingen neemt, prioriteiten bepaalt en omgaat met moeilijke situaties.
Daar komt nog iets bij.
Je eerste werkgever creëert voor een groot stuk je professionele referentiekader.
Als je nog nooit ergens anders hebt gewerkt, weet je niet altijd wat normaal is.
- Hoe verloopt een goede meeting?
- Hoe wordt feedback gegeven?
- Hoe gaat een organisatie om met fouten?
- Hoe spreken collega’s elkaar aan?
- Hoeveel autonomie krijg je?
- Hoe ziet goed leiderschap eruit?
- Wat je tijdens je eerste jaren ziet en ervaart, vormt onbewust je beeld van de professionele wereld.
Een goede omgeving kan daardoor een enorme voorsprong geven.
Moet je wachten tot de perfecte eerste job langskomt?
Nee.
Een bewuste keuze maken betekent niet dat je maandenlang iedere opportuniteit moet afwijzen tot de absolute droomjob verschijnt.
De perfecte job bestaat misschien zelfs niet.
Bovendien toont arbeidsmarktonderzoek al langer dat langdurige werkloosheid aan het begin van de loopbaan gevolgen kan hebben voor latere kansen op de arbeidsmarkt.
Maar ook het omgekeerde uiterste is niet ideaal:
zomaar eender welke job aannemen omdat ervaring altijd beter zou zijn dan geen ervaring.
Belgisch onderzoek van arbeidseconomen Stijn Baert, Bart Cockx en Dieter Verhaest onderzocht bijvoorbeeld jonge Vlaamse werkzoekenden die na hun studies een functie aanvaardden waarvoor ze overgekwalificeerd waren.
De onderzoekers vonden geen algemeen “springplankeffect”. Integendeel: overkwalificatie aan het begin van de carrière kon de stap naar werk dat beter aansloot bij het opleidingsniveau vertragen.
Dat betekent niet dat je nooit een functie mag aannemen die niet perfect bij je diploma aansluit.
Een carrière verloopt zelden perfect lineair.
De belangrijkere vraag is:
“Leert deze functie mij iets waarmee ik daarna verder kan?”
Een communicatiestudent die start in customer service kan er bijvoorbeeld commerciële vaardigheden, stakeholdermanagement en professionele communicatie leren.
Een financegraduate kan in een brede administratieve functie processen, ERP-systemen en rapportering leren kennen.
Een eerste job hoeft dus niet exact overeen te komen met je diploma.
Maar idealiter zit er wel richting in.
7 vragen voordat je je eerste job aanvaardt
Een startersfunctie beoordelen hoeft niet ingewikkeld te zijn.
Probeer voor jezelf antwoord te krijgen op deze zeven vragen:
Wat ga ik hier leren?
Niet alleen tijdens de eerste weken, maar gedurende de eerste één à twee jaar.
Wie wordt mijn leidinggevende?
En vooral: hoe begeleidt die persoon junior medewerkers?
Krijg ik meer verantwoordelijkheid wanneer ik groei?
Een goede startersfunctie evolueert mee met je ontwikkeling.
Welke volgende stap kan vanuit deze functie logisch zijn?
Je hoeft nog niet exact te weten waar je over tien jaar wilt staan. Maar enige richting helpt.
Past de bedrijfscultuur bij mij?
Een goede functie in een omgeving waar je jezelf niet thuis voelt, blijft zelden lang een goede functie.
Is het loonpakket correct?
Groeimogelijkheden zijn belangrijk, maar correcte verloning blijft onderdeel van een duurzame match.
Zou ik deze job ook aantrekkelijk vinden zonder de functietitel, bedrijfswagen of bekende bedrijfsnaam?
Een confronterende vraag, maar vaak een bijzonder nuttige.
Je eerste job bepaalt je carrière niet
Dit is misschien de belangrijkste nuance.
Je eerste keuze hoeft niet perfect te zijn.
Misschien denk je vandaag dat je commerciële functies geweldig vindt en ontdek je na twee jaar dat je liever analytisch werkt.
Misschien begin je bij een multinational en merk je dat je beter tot je recht komt binnen een kleinere KMO.
Of misschien start je in finance en ontdek je onderweg dat projectmanagement veel beter bij je past.
Dat is geen verkeerde carrièrekeuze.
Dat is carrièreontwikkeling.
Je eerste job bepaalt niet waar je over twintig jaar zult staan.
Maar ze kan wel bepalen welke vaardigheden je de komende jaren ontwikkelt en welke opties je daarna krijgt.
Daarom moet je eerste job niet perfect zijn.
Ze moet je vooral in beweging zetten.
Werkgevers: ervaring moet ergens beginnen
Er zit ook een belangrijke boodschap voor werkgevers in dit verhaal.
Als iedere juniorfunctie twee of drie jaar relevante ervaring vraagt, waar moeten starters die ervaring dan opbouwen?
Bij Headit zien we regelmatig organisaties die zeggen open te staan voor juniors, maar vervolgens kandidaten bijna uitsluitend beoordelen op criteria die vooral bij ervaren profielen relevant zijn.
Daarmee loop je potentieel talent mis.
Bij starters is het vaak interessanter om te kijken naar:
- leervermogen;
- nieuwsgierigheid;
- initiatief;
- communicatie;
- zelfreflectie;
- verantwoordelijkheid;
- motivatie;
- aanpassingsvermogen.
Een junior hoeft op de eerste werkdag niet alles te kunnen.
De interessantere vraag is hoeveel iemand binnen zes, twaalf of achttien maanden kan groeien.
Maar daar staat ook iets tegenover.
Een junior aanwerven zonder duidelijke onboarding, begeleiding en feedback is geen investering in jong talent.
Het is hopen dat iemand zichzelf opleidt.
Organisaties die starters willen aantrekken, moeten daarom niet alleen vragen:
“Wat moet deze kandidaat al kunnen?”
Maar ook:
“Wat kan deze kandidaat bij ons leren?”
Die tweede vraag maakt vaak het verschil tussen simpelweg een vacature invullen en iemand aantrekken die echt met de organisatie kan meegroeien.
De beste eerste job is degene die deuren opent
De beste eerste job is niet automatisch de job met het hoogste loon.
Niet noodzakelijk de grootste bedrijfsnaam.
Niet altijd de mooiste functietitel op LinkedIn.
En zelfs niet per definitie de functie die het meest logisch aansluit bij je diploma.
Een sterke eerste job combineert verschillende zaken:
interessante inhoud, goede begeleiding, voldoende uitdaging, correcte voorwaarden en de mogelijkheid om te groeien.
Want een carrière wordt niet bepaald door één beslissing.
Ze ontstaat uit tientallen keuzes, ervaringen en opportuniteiten die elkaar opvolgen.
Maar iedere carrière begint ergens.
En daarom is het de moeite waard om bij die eerste stap iets langer stil te staan.
Op zoek naar je eerste of volgende job?
Bij Headit kijken we verder dan alleen je cv of functietitel.
We willen begrijpen wat je vandaag kunt, waar je energie van krijgt en vooral in welke omgeving je verder kunt groeien.
Soms is de beste volgende stap heel logisch.
Soms is het net een functie waar je zelf nog niet aan had gedacht.
Op zoek naar je eerste of volgende uitdaging? Bekijk onze vacatures of neem contact op met Headit. Samen bekijken we welke stap bij jou past.
Contacteer ons via reinhardt@headit.be
